Ẩn Chính · lá số 5
Ý nghĩa lá Giáo Hoàng (The Hierophant) tarot: xuôi, ngược, tình cảm, công việc
Đọc nhanh
Tóm tắt
Giáo Hoàng là lá về những hiểu biết được giữ qua nhiều đời và trao lại cho người đang tìm đường: một người thầy, một nghề truyền tay, nếp nhà quen thuộc.
Lá rộng hơn chuyện cưới hỏi hay chuyện đạo: hai người quỳ dưới kia đang học, và chìa khóa đặt sẵn dưới chân. Điều được trao, phần nào vẫn còn nâng đỡ bạn hôm nay?
Đọc nhanh
Hình ảnh và biểu tượng
Một vị chức sắc ngồi giữa hai cột trụ xám, đội mũ ba tầng, tay trái cầm cây gậy có ba thanh ngang, tay phải giơ lên ra dấu ban phước.
Dưới chân ông là hai chiếc chìa khóa đặt bắt chéo. Hai người mặc áo tu sĩ quỳ phía trước, quay lưng về phía người xem, như đang chăm chú lắng nghe lời chỉ dẫn.
- 1
Mũ ba tầng
Waite tả vị này đội vương miện ba tầng và gọi ông là quyền lực cai quản của tôn giáo bề ngoài, đối lại với Nữ Tư Tế là tinh thần của quyền năng ẩn kín, rút vào trong. Chiếc mũ nói về một chức vụ được công nhận, không nói về một con người.1
- 2
Hai cột trụ xám
Waite ghi rằng ông ngồi giữa hai cột, nhưng đó không phải hai cột của Đền Thờ mà Nữ Tư Tế canh giữ. Hai lá cùng có cột, nhưng một bên là ngưỡng cửa của tổ chức hữu hình, bên kia là ngưỡng cửa của điều giữ kín.1
- 3
Cây gậy có ba thanh ngang
Waite tả tay trái ông cầm quyền trượng kết thúc bằng thập giá ba tầng. Ông gọi vị này là trật tự và người đứng đầu của hệ thống phẩm trật được công nhận, vốn chỉ là hình phản chiếu của một trật tự khác, lớn hơn.2
- 4
Tay phải giơ lên ra dấu
Theo Waite, đây là dấu hiệu quen thuộc trong giáo hội, được gọi là dấu của bí truyền, phân biệt phần hiển lộ với phần ẩn giấu của học thuyết; ông lưu ý Nữ Tư Tế không làm dấu nào cả. Người giảng dạy biết rằng có điều nói ra được và có điều chưa nói ra.1
- 5
Hai chìa khóa bắt chéo dưới chân
Waite tán thành ý của một nhà bình luận trước ông rằng Hierophant là quyền năng của những chiếc chìa khóa, là học thuyết chính thống bề ngoài và mặt ngoài của đời sống dẫn tới học thuyết ấy. Chìa khóa mở cánh cửa chung cho mọi người, không mở lối riêng cho một ai.2
- 6
Hai tu sĩ quỳ phía trước
Waite tả hai thừa tác viên mặc áo tu sĩ quỳ trước ông; theo Waite, vị này là kênh dẫn ân sủng thuộc về thế giới của định chế, khác với thế giới của Tự Nhiên, và là người dẫn đường cứu độ cho loài người nói chung. Người quỳ nhận qua một trung gian điều mà họ chưa tự mình chạm tới.2
Ý nghĩa
Chiều xuôi
- truyền thống
- học hỏi
- người thầy
- giá trị chung
- cộng đồng
Ở chiều xuôi, lá Giáo Hoàng nói về truyền thống, học hỏi và người thầy.
Đọc đầy đủ chiều xuôi
Giáo Hoàng mang số 5 và đứng ở vai trò người nối những hiểu biết được gìn giữ qua nhiều thế hệ với những người đang tìm đường. Ở chiều xuôi, lá bài gợi tới giá trị của truyền thống, của các khuôn khổ chung và của việc học từ người đi trước. Đó có thể là một người thầy, một nghề được truyền tay, một cộng đồng có những nghi thức riêng, hay đơn giản là nếp nhà mà bạn lớn lên cùng. Hai chiếc chìa khóa dưới chân gợi hình ảnh cánh cửa của sự hiểu biết, vốn thường mở ra khi mình chịu làm người học. Lá bài không đòi bạn tuân theo mọi thứ một cách mù quáng. Nó mời bạn nhìn lại những giá trị mình được trao, xem điều nào vẫn còn nâng đỡ bạn, và điều nào bạn đang giữ vì mình thật sự tin vào nó.
Mặt khuất
Mặt khuất của Giáo Hoàng là làm theo vì xưa nay vẫn vậy: bạn giữ một nếp cũ dù không còn thấy nó đúng với mình.
Một bước có thể thử
Thử viết ra một điều bạn làm chỉ vì người ta làm vậy, và hỏi một câu duy nhất: nếu bỏ nó, ai thật sự mất gì?
Chiều ngược
- đặt câu hỏi
- tự tìm đường
- khuôn phép cứng
- phá lệ
Ở chiều ngược, lá Giáo Hoàng nói về đặt câu hỏi, tự tìm đường và khuôn phép cứng.
Đọc đầy đủ chiều ngược
Khi Giáo Hoàng nằm ngược, mối quan hệ giữa bạn và những khuôn khổ quen thuộc có thể đang thay đổi. Có thể bạn bắt đầu thấy một quy tắc từng là lẽ tự nhiên nay không còn khớp với con người hiện tại của mình, và muốn đi một con đường riêng. Điều đó không nhất thiết là nổi loạn. Đôi khi đó là một bước trưởng thành cần thiết. Ở mặt khác, chiều ngược cũng có thể nói về sự cứng nhắc: bám vào lề lối chỉ vì sợ bị đánh giá, hoặc trao quá nhiều quyền quyết định cho một người hay một nhóm mà mình chưa từng đặt câu hỏi. Lá bài mời bạn phân biệt giữa điều mình tin sau khi đã suy nghĩ kỹ và điều mình làm theo chỉ vì mọi người xung quanh vẫn làm như thế.
Mặt khuất
Ở chiều ngược, Giáo Hoàng thường là phần muốn làm khác nhưng chưa dám: bạn đã thấy con đường riêng và còn đang mặc bộ áo cũ.
Một bước có thể thử
Thử làm một việc theo cách của bạn ở chỗ ít rủi ro nhất trong tuần, và ghi lại điều bạn học được.
Theo chuyện bạn hỏi
Trong đời sống
Trong tình cảm
Trong tình cảm, Giáo Hoàng xuôi hay chỉ vào một mối quan hệ muốn được gọi tên trước người khác: ra mắt, đính ước, hay một lời hẹn có hai bên gia đình chứng kiến.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Nhiều người đọc lá thành đám cưới. Đúng hơn, lá nói về cam kết và về những giá trị hai người cùng giữ. Điều gì hai bạn cùng tin, đủ để xây một nếp chung?
Chiều ngược
Giáo Hoàng ngược trong tình cảm có thể là lúc hai người không còn muốn đi theo khuôn mà người khác vẽ sẵn: thời điểm cưới, cách sống chung, vai của mỗi bên. Có khi một người đang bắt người kia theo lề của nhà mình. Thử mỗi người viết ra ba điều muốn giữ, rồi so xem trùng ở đâu.
Trong công việc
Trong công việc, lá này thường chỉ về nghề có thầy có thợ: học việc, làm theo quy trình, giữ đúng chuẩn của ngành.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Có thể bạn đang ở vị trí người học, hoặc đã thành người được hỏi. Ai là người mình nên ngồi nghe thêm một buổi, và điều gì mình đã đủ sức truyền lại?
Chiều ngược
Giáo Hoàng ngược trong công việc có thể chỉ vào một quy trình đã lỗi mà ai cũng làm theo, hoặc một người sếp được nghe theo quá lâu không ai hỏi lại. Thử chọn một quy tắc nhỏ, hỏi vì sao nó có, rồi đề xuất cách khác có lý do.
Khi hỏi về tiền bạc
Tiền bạc cần số liệu thật của bạn và lời khuyên của người có chuyên môn về tài chính.
Đọc thêm
Lá bài không nói nên mua, nên gửi hay nên mượn. Điều Giáo Hoàng có thể cùng bạn nhìn là những nếp dùng tiền được truyền lại: cách cha mẹ tiết kiệm, cách nhà mình lo việc hiếu hỉ, việc học. Nếp nào vẫn giúp bạn vững, nếp nào chỉ còn là thói quen?
Trong gia đình
Trong gia đình, Giáo Hoàng xuôi hay soi vào nếp nhà: giỗ chạp, cách xưng hô, lời ông bà dặn, những điều không ai ghi ra mà ai cũng làm.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Nếp ấy giữ người trong nhà gần nhau. Bạn có thể chọn một nếp còn đẹp và kể cho người nhỏ hơn nghe vì sao nó có.
Chiều ngược
Giáo Hoàng ngược trong gia đình hay chạm vào lúc con cái muốn sống khác cách cha mẹ mong, hay một nếp nhà được giữ chỉ vì “xưa nay vẫn thế”. Bước nhẹ nhất thường là hỏi người lớn vì sao nếp ấy có, trước khi quyết giữ hay bỏ.
Khi hỏi về sức khoẻ
Chuyện sức khoẻ cần được hỏi bác sĩ hay người làm nghề y.
Đọc thêm
Lá bài không biết gì về cơ thể bạn. Điều Giáo Hoàng có thể gợi là tư thế người học: hai người trên tranh quỳ nghe người biết hơn mình. Hỏi cho rõ cũng là một cách học. Về cơ thể mình, bạn đang nghe ai: người có chuyên môn, hay lời truyền tai?
Theo chuyện bạn hỏiCách bạn đang nhìn người ấy
Tarot ở đây không đoán ý người khác; nó soi lại góc nhìn của bạn.
Chiều xuôi
Nghĩ về người ấy mà rút được Giáo Hoàng, có thể bạn đang đặt họ ở chỗ ngồi giữa hai cột: người biết nhiều hơn, người mình muốn nghe theo, hoặc người mình mong cùng đi một đường dài. Cái thấy ấy nói về nhu cầu của chính bạn: cần một chỗ dựa vững, cần một cam kết được gọi tên. Điều bạn mong được giữ cùng nhau, bạn muốn nói ra với họ bằng cách nào?
Chiều ngược
Giáo Hoàng ngược khi bạn nghĩ về người ấy có thể cho thấy bạn đang mệt với vai người quỳ nghe: họ nói, bạn theo, và phần ý kiến riêng của bạn ít dần. Cũng có thể ngược lại, bạn đang đòi họ phải đi đúng lề mà bạn quen. Bạn muốn giữ lại tiếng nói của mình ở chỗ nào trong mối quan hệ này?
Theo chuyện bạn hỏiNếu bạn đang cân nhắc có hay không
Lá bài không trả lời có hay không, nhưng nếu bạn đang cân nhắc, lá Giáo Hoàng xuôi nghiêng về có, còn chiều ngược nghiêng về có nếu bạn hỏi có nên xem lại một lề cũ, về không nếu bạn hỏi có nên làm theo chỉ vì số đông.
Chiều xuôiNghiêng về có
Vì sao: Giáo Hoàng xuôi vẽ hai người quỳ nghe chỉ dẫn, chìa khóa đặt sẵn dưới chân: nếu điều bạn đang cân nhắc đi theo một lối đã có người đi trước và bạn hiểu vì sao lối ấy có, lá nghiêng về có.
Điều để ngẫm: Người đi trước nào bạn có thể hỏi một câu trước khi gật đầu?
Chiều ngượcNghiêng theo câu hỏi
Vì sao: Chiều ngược đem khuôn quen ra hỏi lại: với câu hỏi có nên xem lại một lề cũ mình chưa từng hỏi vì sao, lá nghiêng về có; với câu hỏi có nên làm theo chỉ vì số đông vẫn làm, lá nghiêng về không.
Điều để ngẫm: Bạn chọn điều này vì đã nghĩ kỹ, hay vì chưa dám khác?
Đây là chiều nghiêng để suy ngẫm, không phải câu trả lời.
Khi rút bàiTrong trải bài
Cùng một lá đổi giọng theo vị trí trong trải bài; dưới đây là cách lá Giáo Hoàng thường được đọc ở từng vị trí hay gặp.
Điều phía sau
- Xuôi
- Điều phía sau chuyện này có thể là một người thầy, một nếp nhà hay một lời dạy bạn nhận từ sớm và vẫn đứng trên đó tới giờ. Nó là nền, không phải xiềng. Trong những điều được trao ấy, điều nào bạn muốn tự tay trao tiếp?
- Ngược
- Có thể bạn vừa rời một khuôn khổ cũ: bỏ một nghề cha mẹ chọn, rời một nhóm, thôi tin một điều từng được dạy. Khoảng trống ấy vẫn còn. Bạn muốn mang theo điều gì từ chỗ cũ?
Điều đang diễn ra
Điều đang vướng
- Xuôi
- Điều đang làm chậm bạn có thể là khuôn khổ đang che chở bạn: quy trình, phép tắc, ý kiến của người lớn. Phần trong tay bạn là tách xem khuôn nào vẫn giữ cho vững, khuôn nào chỉ còn giữ cho yên. Bạn bắt đầu từ khuôn nào?
- Ngược
- Vướng mắc có thể nằm ở một phép tắc đã cứng: bạn làm theo vì sợ bị đánh giá, không phải vì còn tin. Hoặc ngược lại, bạn gạt hết lời người trước chỉ để chứng tỏ mình khác. Bạn nới được đầu nào trước?
Hướng có thể mở ra
- Xuôi
- Đi tiếp theo nhịp này, bạn có thể thấy mình dần đứng vào một hàng có người đi trước và người đi sau: học một nghề cho tới nơi, gắn với một cộng đồng. Trong đó, bạn muốn dành chỗ nào cho câu hỏi của riêng mình?
- Ngược
- Theo đà này, bạn có thể dần tự tìm đường thay vì chờ chỉ dẫn, hoặc ngược lại, càng siết chặt lề cũ để khỏi bất an. Hướng nào cũng cần một câu hỏi thật: mình giữ điều này vì đâu?
Việc có thể thử
- Xuôi
- Thử viết ra một điều bạn làm chỉ vì người ta làm vậy, và hỏi một câu duy nhất: nếu bỏ nó, ai thật sự mất gì?
- Ngược
- Thử làm một việc theo cách của bạn ở chỗ ít rủi ro nhất trong tuần, và ghi lại điều bạn học được.
Khi rút bài3 dấu hiệu lá này đang nói về bạn
Lá Giáo Hoàng có thể đang nói về bạn nếu bạn nhận ra mình trong vài điều dưới đây.
Chiều xuôi
Bạn đang muốn tìm một người đi trước để hỏi, thay vì mò mẫm một mình.
Một nếp cũ của gia đình hay của nghề bỗng thấy có lý hơn so với hồi bạn còn trẻ.
Bạn đang cân nhắc một bước có nghi thức hẳn hoi: ký kết, nhập học, ra mắt hai nhà.
Chiều ngược
Bạn bắt đầu hỏi “vì sao” trước một quy tắc mình từng coi là lẽ tự nhiên.
Bạn làm theo một lề lối chỉ vì sợ bị người khác nhìn vào.
Bạn trao gần hết quyền quyết định cho một người mà chưa từng hỏi lại.
Hiểu sâu hơn
Câu hỏi để ngẫm
Những câu hỏi dưới đây giúp bạn đưa lá Giáo Hoàng về chuyện của chính mình.
- Chiều xuôi
Bài học nào từ gia đình hoặc từ một người thầy cũ mà bạn vẫn mang theo đến hôm nay?
- Chiều ngược
Có quy tắc nào bạn đang làm theo mà chưa từng tự hỏi vì sao mình giữ nó?
Hiểu sâu hơnLịch sử và các phiên bản
Lá Giáo Hoàng đi qua 2 mốc của lịch sử tarot, từ Tarot de Marseille (khoảng 1760) đến Smith–Waite và Golden Dawn (1909).
khoảng 1760
Tarot de Marseille
Nicolas Conver (Marseille), bản in 1809–1833, khuôn khắc năm 1760. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng. Theo Waite, trước bộ tranh 1909 lá này thường được gọi là Giáo Hoàng, có khi là Thượng Tế hay Cha Tinh Thần, và có lúc còn mang tên Tu Viện Trưởng, đi cặp với lá Nữ Tư Tế được gọi là Mẹ Bề Trên.3 Waite ghi rằng phẩm phục của các hình người trên lá là phẩm phục giáo hoàng, nhưng ông nghĩ dạng nguyên thủy của lá không nhằm vẽ vị giáo hoàng ở Rôma.3 Khi bàn về bộ tranh 1909, Waite viết rằng ý nghĩa đúng của lá đã bị pha trộn đáng tiếc bởi gần như mọi người giải thích trước ông.1
1909
Smith–Waite và Golden Dawn
Waite ghi rằng lá này mang tên Thượng Tế hay Hierophant, cũng được gọi là Cha Tinh Thần, và quen thuộc nhất, hiển nhiên nhất, là Giáo Hoàng.3 Ông kể thêm rằng lá có lúc còn được đặt tên là Tu Viện Trưởng, và khi ấy lá đi cặp với nó, Nữ Tư Tế, trở thành Mẹ Bề Trên của tu viện; theo Waite, cả hai tên này đều là đặt tùy ý.3 Theo Waite, phẩm phục trên hình là phẩm phục giáo hoàng, và nếu hiểu như vậy thì Nữ Tư Tế chỉ có thể là Giáo Hội, nơi giáo hoàng và các linh mục kết hôn qua nghi thức truyền chức.3 Tuy vậy, Waite cho rằng ở dạng ban đầu, lá này không vẽ vị Giáo Hoàng ở Rôma.3 Khi bàn về bộ tranh 1909, Waite viết rằng tên gọi Giáo Hoàng chỉ là một cách áp dụng riêng của chức vụ rộng hơn mà hình người biểu trưng; ông bác cách đọc coi vị này là “hoàng tử của học thuyết huyền bí”, và nói rõ ông không phải là triết học, không phải là cảm hứng, cũng không phải là tôn giáo, dù là một cách tôn giáo biểu lộ ra.2
Hiểu sâu hơn
Hiểu lầm thường gặp
Một hiểu lầm hay gặp về lá Giáo Hoàng, và điều lá thật sự nói.
Hiểu lầm
Nhiều người rút được Giáo Hoàng liền nghĩ tới đám cưới, hoặc tới chuyện đạo.
Thực ra
Lá không hứa một lễ cưới nào. Vị chức sắc giơ tay ban phước, nhưng hai người phía trước vẫn là người đang học, chưa phải người đang vâng lời. Ý chính là học từ điều được truyền lại, rồi tự xem mình giữ nó vì tin hay vì quen.
Hiểu sâu hơnHỏi đáp
Những câu người ta hay hỏi về lá Giáo Hoàng, trả lời ngắn gọn.
Giáo Hoàng là có hay không?
Giáo Hoàng xuôi nghiêng về có khi bước bạn định đi đã có khuôn khổ và người đi trước, còn ở chiều ngược lá tách làm hai: nghiêng về có nếu bạn hỏi có nên xem lại một lề cũ, nghiêng về không nếu bạn hỏi có nên theo số đông. Đây là chiều nghiêng để suy ngẫm, không phải câu trả lời.
Giáo Hoàng có nói về tôn giáo không?
Không nhất thiết. Vị chức sắc đội mũ ba tầng, tay giơ lên ban phước, nên lá mang dáng một nghi lễ. Điều lá nói lại rộng hơn chuyện đạo: nơi nào có người trước truyền cho người sau, nếp nhà, lớp học, một nghề. Có đạo hay không, bạn đều đọc được nó theo đời mình.
Giáo Hoàng có phải là lá kết hôn không?
Có thể, nhưng không phải lời hứa. Giáo Hoàng nói về cam kết được làm trước cộng đồng, theo một nghi thức chung, nên nhiều người đọc nó thành chuyện cưới hỏi. Lá không biết có đám cưới hay không. Nó gợi bạn nhìn vào điều hai người đang muốn hứa với nhau, và vì sao muốn hứa.
Giáo Hoàng ngược nghĩa là gì?
Giáo Hoàng ngược thường gợi tới lúc bạn bắt đầu hỏi lại một khuôn khổ từng là lẽ tự nhiên: một quy tắc nhà, một điều được dạy. Có khi đó là bước lớn lên và tự tìm đường. Có khi là mặt kia, bám lề vì sợ bị đánh giá. Lá mời bạn tách điều mình tin khỏi điều mình làm theo vì quen.
Giáo Hoàng trong tình cảm nói gì?
Lá thường chạm vào phần cam kết của một mối quan hệ: hai người có cùng giữ những giá trị giống nhau không, và có muốn gọi tên chuyện này trước gia đình, bạn bè không. Nhiều người đọc nó thành đám cưới. Lá chỉ gợi một hướng để nghĩ, không hứa ngày nào. Hai bạn đang xây nếp chung từ điều gì?
Khi rút bàiLá hay đi cùng
Lá Giáo Hoàng hay được đọc cùng lá Hoàng Đế.
Giáo Hoàng đi cùng Hoàng Đế là hai lá liền nhau trong bộ Ẩn Chính, số 4 và số 5, cùng nói về khuôn khổ. Hoàng Đế là trật tự mình tự dựng và tự giữ. Giáo Hoàng là trật tự mình được trao và trao tiếp. Hai lá đặt cạnh nhau hỏi bạn: bạn đang cần một luật do mình đặt ra, hay cần một người đi trước chỉ cho?
Lá liên quan
![Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jeu_de_tarot_à_enseignes_italiennes_de_Marseille,_dit_"tarot_Conver"_-_jeu_de_cartes,_estampe_-_btv1b10520316w_(097_of_132).jpg){kind=link}
Hiểu sâu hơn
Một điều nên nhớ
Nếu chỉ nhớ một điều về lá Giáo Hoàng:
Giáo Hoàng nhắc rằng có những điều mình không cần tự nghĩ ra từ đầu: người đi trước đã để lại chìa khóa. Việc của bạn là cầm lên, mở thử, và giữ lại điều còn đúng với mình.
Hiểu sâu hơn
Nguồn
Tranh là bộ bài năm 1909 của Pamela Colman Smith, thuộc phạm vi công cộng; dữ kiện và lịch sử trên trang có nguồn ghi dưới đây.
Tranh: Pamela Colman Smith, bộ bài năm 1909, thuộc phạm vi công cộng. Bản quét: Wikimedia Commons.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần II, §2, lá V, trang 88.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần II, §2, lá V, trang 88–91.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần I, §2 (Trumps Major), lá 5, trang 14.
Dữ kiện tương ứng (nguyên tố, chiêm tinh, chữ Hebrew): StarTarot, Tarot RWS historical meanings v1.1.0, CC BY 4.0 · CC-BY-4.0 · Trang nguồn