Ẩn Chính · lá số 15
Ý nghĩa lá Quỷ Dữ (The Devil) tarot: xuôi, ngược, tình cảm, công việc
Còn gọi là Ác Quỷ
Đọc nhanh
Tóm tắt
Quỷ Dữ là lá về điều đang níu giữ bạn mà bạn vẫn còn quyền chọn.
Tên gọi nghe đáng sợ, nhưng lá bài không nói về ma quỷ hay tai họa; nó nói về thói quen, ham muốn và sự lệ thuộc. Chi tiết quan trọng nhất nằm ở sợi xích trên tranh: nó lỏng, đủ rộng để tự nhấc ra.
Đọc nhanh
Hình ảnh và biểu tượng
Trên nền đen, một hình thù đầu dê với cặp sừng xoắn và đôi cánh dơi ngồi xổm trên một khối đá vuông màu đen, móng chân như vuốt chim bấu vào mép đá.
Giữa hai sừng là một ngôi sao năm cánh lộn ngược. Tay phải giơ lên, lòng bàn tay mở về phía trước; tay trái cầm một ngọn đuốc chúc đầu xuống đất. Trước khối đá có một chiếc vòng, từ đó hai sợi xích vòng lên cổ một người nữ và một người nam đứng trần. Cả hai đã mọc sừng nhỏ và đuôi: đuôi người nữ kết thành chùm quả, đuôi người nam là một ngọn lửa. Vòng xích quanh cổ họ rộng và lỏng.
- 1
Sợi xích lỏng quanh cổ
Ràng buộc có thật nhưng không khóa chết. Waite viết rằng kẻ ngự trên hai người không làm chủ họ mãi; trên tranh, vòng xích đủ rộng để nhấc ra khi họ nhìn thấy lối ra.1
- 2
Ngọn đuốc chúc xuống
Lửa hướng xuống đất thay vì soi lên: sức sống được dùng để giữ mình ở lại chỗ cũ. Chính ngọn đuốc ấy châm lửa vào đuôi người nam.2
- 3
Bàn tay phải giơ lên
Waite đọc cử chỉ này như mặt trái của cái giơ tay ban phước ở lá Giáo Hoàng: một lời hứa được đưa ra theo chiều ngược lại.2
- 4
Ngôi sao năm cánh lộn ngược
Khi ngôi sao đứng thẳng, đỉnh của nó chỉ lên trên; lộn ngược, thứ tự đảo lại, và cái cần kíp trước mắt đứng trên điều mình thật sự coi trọng.2
- 5
Sừng và đuôi của hai người
Người nữ mang đuôi kết chùm quả, người nam mang đuôi lửa: họ đang giống dần thứ mình phục tùng. Nhưng gương mặt vẫn là mặt người, nghĩa là phần tỉnh táo vẫn còn đó.1
Ý nghĩa
Chiều xuôi
- ràng buộc
- thói quen
- cám dỗ
- lệ thuộc
- nhận ra
Ở chiều xuôi, lá Quỷ Dữ nói về ràng buộc, thói quen và cám dỗ.
Đọc đầy đủ chiều xuôi
Quỷ Dữ mang số XV. Hình thù có sừng trên lá không phải một thế lực đến từ bên ngoài để trừng phạt ai; nó là bức chân dung của những gì giữ ta lại từ bên trong. Đó có thể là một thói quen lặp đi lặp lại, một ham muốn chưa bao giờ thấy đủ, một mối quan hệ làm mình nhỏ lại, hay nỗi sợ mất an toàn khiến mình ở yên chỗ cũ. Ở chiều xuôi, lá bài mời bạn gọi tên sợi xích ấy một cách thẳng thắn và không tự trách. Sự ràng buộc thường đứng vững được vì nó cũng cho lại một điều gì đó: cảm giác quen thuộc, một chút dễ chịu, một chỗ để trốn. Nhìn ra phần “được” ấy là cách hiểu vì sao mình chưa rời đi, chứ không phải lý do để ở lại mãi. Chi tiết đáng giữ nhất trong tranh là vòng xích lỏng quanh cổ hai người. Không có ổ khóa, không ai canh giữ; họ có thể nhấc vòng xích ra khi họ nhìn thấy nó. Quỷ Dữ cũng không chỉ nói về điều cần bỏ. Lá còn nói về sức hút, đam mê và bản năng sống, những thứ đáng được nhìn thẳng thay vì giấu đi. Câu hỏi của lá không phải “mình có xấu không”, mà là “điều này đang phục vụ mình, hay mình đang phục vụ nó”.
Mặt khuất
Mặt khuất của Quỷ Dữ là sợi dây bạn tự giữ: cái trói ban đầu cho cảm giác an toàn, và nay bạn không muốn thả tay ra.
Một bước có thể thử
Thử bỏ một điều nhỏ trong đúng một ngày và ghi lại cảm giác lúc thiếu nó. Một ngày, rồi đọc lại phần bạn viết.
Chiều ngược
- tháo gỡ
- tỉnh ra
- lấy lại tự chủ
- đối diện
Ở chiều ngược, lá Quỷ Dữ nói về tháo gỡ, tỉnh ra và lấy lại tự chủ.
Đọc đầy đủ chiều ngược
Khi Quỷ Dữ ở chiều ngược, sợi xích bắt đầu lộ ra dưới ánh sáng. Lá bài thường gợi tới khoảnh khắc bạn nhận ra một thói quen hay một mối gắn bó đã lấy đi nhiều hơn nó cho, và bắt đầu muốn nới nó ra. Có thể bạn đang tập nói không, đặt lại một ranh giới, bớt dần một thứ mình từng coi là không thể thiếu, hoặc đơn giản là thôi giả vờ rằng mọi chuyện vẫn ổn. Chiều ngược không có nghĩa là mọi sợi xích đã rơi. Nhiều khi đây là đoạn giữa: đã thấy, chưa tháo; muốn đi, vẫn ngoái lại. Chiều ngược cũng có một mặt cần để ý. Đôi khi ta nhìn thấy sợi xích nhưng dồn sức chối rằng nó có ở đó, hoặc cắt đứt quá gắt trong một ngày rồi kiệt sức quay về chỗ cũ, tự trách mình nặng hơn trước. Lá bài không đòi bạn tự do ngay lập tức. Nó mời bạn ghi nhận từng bước nhỏ đã làm được, tìm một người hoặc một thói quen mới để tựa vào, và kiên nhẫn với phần vẫn còn vướng. Tháo xích là một việc làm nhiều lần, không phải một cú giật mạnh.
Mặt khuất
Ở chiều ngược, Quỷ Dữ thường là lúc bạn vừa thấy sợi dây: bạn biết nó ở đâu, và đang đứng giữa muốn nới với chưa muốn.
Một bước có thể thử
Thử đặt tên cho một thói quen đang giữ bạn, bằng một câu không phán xét, và kể nó cho một người bạn tin.
Theo chuyện bạn hỏi
Trong đời sống
Trong tình cảm
Trong tình cảm, Quỷ Dữ xuôi thường gợi tới một sức hút mạnh đến mức làm mình quên hỏi mình có đang ổn không: ghen, sợ mất, hoặc cảm giác không thể thiếu người kia.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Lá không phán mối quan hệ là đúng hay sai. Nó hỏi bạn: ở bên người ấy, bạn lớn lên hay nhỏ lại?
Chiều ngược
Ở chiều ngược, bạn có thể đang nhận ra một khuôn mẫu cũ trong cách mình yêu, như chiều theo để giữ người, hay im lặng để khỏi mất, và bắt đầu muốn đổi. Bước đầu thường nhỏ: nói ra một nhu cầu thật, hoặc cho mình một khoảng riêng mà không thấy có lỗi.
Trong công việc
Trong công việc, lá này hay gợi tới việc ở lại một chỗ chủ yếu vì sợ mất an toàn, hoặc cuốn vào một nhịp làm không dừng được dù đã mệt.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Bạn có thể tự hỏi: phần nào của công việc này là lựa chọn, phần nào chỉ là quán tính?
Chiều ngược
Ở chiều ngược, bạn có thể đang thấy rõ cái giá của nhịp làm cũ và bắt đầu vạch lại ranh giới: giờ nghỉ, việc không nhận thêm, hoặc một kế hoạch rời đi có chuẩn bị. Đi chậm mà vững thường bền hơn một quyết định bốc đồng.
Khi hỏi về tiền bạc
Lá bài không nói tiền của bạn tăng hay giảm, và không thay được việc xem kỹ số liệu của chính bạn hoặc hỏi người có chuyên môn tài chính.
Đọc thêm
Điều Quỷ Dữ có thể cùng bạn nhìn là cảm giác đi kèm chuyện tiền: có khoản chi nào đang lấp một khoảng trống, hay một nỗi lo nào đang quyết định thay bạn?
Trong gia đình
Trong gia đình, Quỷ Dữ xuôi có thể soi vào những khuôn mẫu lặp lại qua nhiều năm: một vai mình luôn phải đóng, một nghĩa vụ không ai nói ra.
Đọc thêm
Chiều xuôi
Gọi được tên khuôn mẫu là bước đầu để chọn giữ hay bỏ.
Chiều ngược
Ở chiều ngược, lá gợi tới việc đặt lại ranh giới với người thân mà không cần cắt đứt: nói không với một đòi hỏi, nhận lại một khoảng riêng, hoặc thôi gánh phần không phải của mình. Tình thương vẫn có thể ở lại khi sợi xích được nới ra.
Khi hỏi về sức khoẻ
Với câu hỏi về cơ thể và sức khoẻ, người nên hỏi là bác sĩ hoặc người có chuyên môn y tế; lá bài không nói gì về điều đó.
Đọc thêm
Điều Quỷ Dữ có thể gợi để suy ngẫm là nhịp sống hằng ngày: có thói quen nào bạn muốn chăm lại cho mình, theo cách nhẹ nhàng và có người đồng hành?
Theo chuyện bạn hỏiCách bạn đang nhìn người ấy
Tarot ở đây không đoán ý người khác; nó soi lại góc nhìn của bạn.
Chiều xuôi
Khi Quỷ Dữ hiện lên lúc bạn nghĩ về người ấy, có thể bạn đang nhìn họ như một điều mình khó rời: một sức hút mạnh, xen lẫn nỗi sợ mất. Cảm giác “không thể thiếu” ấy thường nói về nhu cầu và nỗi lo của chính bạn nhiều hơn về con người họ. Nếu sợi xích lỏng như trên tranh, bạn muốn đứng ở đâu trong mối quan hệ này?
Chiều ngược
Ở chiều ngược, có thể bạn đang bắt đầu thấy người ấy rõ hơn, không còn qua lớp sức hút hay nỗi sợ ban đầu. Hình ảnh cũ về họ đang lỏng ra, và điều đó có thể vừa nhẹ vừa hụt hẫng. Bạn có thể hỏi mình: khi bớt sợ mất, mình thật sự mong gì ở mối quan hệ này?
Theo chuyện bạn hỏiNếu bạn đang cân nhắc có hay không
Lá bài không trả lời có hay không, nhưng nếu bạn đang cân nhắc, lá Quỷ Dữ xuôi nghiêng về không, còn chiều ngược nghiêng về có nếu bạn hỏi có nên rời một điều đang níu mình, về không nếu bạn hỏi có nên quay lại chỗ cũ.
Chiều xuôiNghiêng về không
Vì sao: Quỷ Dữ xuôi vẽ hai người đứng yên trong vòng xích quen thuộc; một lời “có” lúc này dễ là tiếng nói của thói quen hay nỗi sợ, hơn là của một lựa chọn đã nghĩ kỹ.
Điều để ngẫm: Nếu đặt nỗi sợ mất sang một bên, bạn còn muốn điều này không?
Chiều ngượcNghiêng theo câu hỏi
Vì sao: Chiều ngược là lúc sợi xích đang được nới dần: nếu câu hỏi là có nên rời một điều đang níu mình, lá nghiêng về có; nếu câu hỏi là có nên quay lại chỗ cũ, lá nghiêng về không.
Điều để ngẫm: Bạn cần thêm điều gì để quyết định từ chỗ tự do, chứ không từ chỗ bị níu?
Đây là chiều nghiêng để suy ngẫm, không phải câu trả lời.
Khi rút bàiTrong trải bài
Cùng một lá đổi giọng theo vị trí trong trải bài; dưới đây là cách lá Quỷ Dữ thường được đọc ở từng vị trí hay gặp.
Điều phía sau
- Xuôi
- Phía sau câu chuyện có thể là một sự ràng buộc cũ: một thói quen, một lời hứa hay một nỗi sợ đã định hình cách bạn chọn. Nó không còn giữ bạn chặt như trước, nhưng vẫn để lại nếp. Nếp ấy còn dẫn bạn đi đâu?
- Ngược
- Phía sau là một lần bạn đã tự tháo được một sợi xích, dù chưa trọn. Điều bạn học được lần ấy có thể là chỗ dựa cho chuyện hôm nay.
Điều đang diễn ra
Điều đang vướng
- Xuôi
- Chỗ vướng có thể là một điều bạn vẫn chọn quay về, dù biết nó níu mình lại. Phần nằm trong tay bạn là gọi tên nó và nhìn xem nó đang cho mình điều gì. Sợi xích nào bạn nới được hôm nay?
- Ngược
- Chỗ vướng có thể là việc cố tháo xích quá nhanh rồi kiệt sức, hoặc tự trách mỗi lần lỡ quay lại. Điều giúp được lúc này thường là kiên nhẫn và một chỗ dựa, hơn là thêm sức giật.
Hướng có thể mở ra
- Xuôi
- Nếu giữ nhịp hiện tại, vòng lặp quen thuộc có thể chạy thêm một vòng nữa. Hướng mở ra phụ thuộc vào một mắt xích bạn chọn đổi. Bạn muốn đổi mắt xích nào trước?
- Ngược
- Nếu giữ nhịp này, khoảng trống quanh cổ có thể rộng dần, từng chút một. Hướng mở ra là một đời sống ít bị níu hơn; bạn muốn đặt điều gì vào chỗ trống ấy?
Việc có thể thử
- Xuôi
- Thử bỏ một điều nhỏ trong đúng một ngày và ghi lại cảm giác lúc thiếu nó. Một ngày, rồi đọc lại phần bạn viết.
- Ngược
- Thử đặt tên cho một thói quen đang giữ bạn, bằng một câu không phán xét, và kể nó cho một người bạn tin.
Khi rút bài3 dấu hiệu lá này đang nói về bạn
Lá Quỷ Dữ có thể đang nói về bạn nếu bạn nhận ra mình trong vài điều dưới đây.
Chiều xuôi
Bạn biết một thói quen đang lấy của mình nhiều hơn nó cho, nhưng vẫn quay lại với nó.
Bạn hay nói “mình không có lựa chọn nào khác” về một chuyện thật ra vẫn còn đường khác.
Nghĩ tới việc rời xa một người, một nơi hay một thứ quen thuộc làm bạn thấy hoảng hơn là nhẹ nhõm.
Chiều ngược
Gần đây bạn bắt đầu gọi đúng tên một điều từng giữ mình, dù chưa biết làm gì với nó.
Bạn đã thử nói không một lần, và thấy mình vẫn ổn.
Bạn thấy mệt vì phải giữ vẻ như mọi thứ vẫn bình thường.
Hiểu sâu hơn
Câu hỏi để ngẫm
Những câu hỏi dưới đây giúp bạn đưa lá Quỷ Dữ về chuyện của chính mình.
- Chiều xuôi
Điều gì đang giữ bạn lại lúc này, và bạn đang nhận được gì từ việc để nó giữ?
- Chiều ngược
Nếu chỉ nới một mắt xích trong tuần này, bạn chọn mắt xích nào, và ai có thể ở bên bạn khi làm việc đó?
Hiểu sâu hơnLịch sử và các phiên bản
Lá Quỷ Dữ đi qua 6 mốc của lịch sử tarot, từ Visconti-Sforza (khoảng 1450) đến Thoth của Crowley (1944).
khoảng 1450
Visconti-Sforza
Trong 74 lá còn lại của bộ Visconti-Sforza thế kỷ 15, không có lá Quỷ Dữ.3
khoảng 1760
Tarot de Marseille
Nicolas Conver (Marseille), bản in 1809–1833, khuôn khắc năm 1760. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng. Lá XV mà Court de Gébelin tả năm 1781 có cánh dơi, tay chân như loài chim quái harpy, cặp sừng hươu, và hai tiểu quỷ tai dài, đuôi dài, bị buộc dây từ cổ vào bệ.4 Waite, tả hình thế kỷ 18, thêm rằng hình chính trần, đội một chiếc mũ kỳ dị, tay phải cầm một cây trượng có đầu được cho là dấu hiệu của lửa, và không có đuôi.5
1781
Court de Gébelin
Năm 1781, Court de Gébelin đặt tên lá XV là Typhon, coi đó là hình một nhân vật Ai Cập, và tả hai tiểu quỷ tai dài, tay bị trói sau lưng, buộc dây cổ vào bệ.4
1785
Etteilla
Etteilla, trong cahier thứ hai của cuốn sách hướng dẫn chơi tarot, vẫn gọi lá này là Quỷ Dữ hay Typhon.6
1909
Smith–Waite và Golden Dawn
Theo Waite, ở thế kỷ 18 lá này gần với biểu tượng của bản năng thú hơn là của cái ác: một hình trần có cánh dơi, chân tay như vuốt chim, đứng trên bệ, bên dưới là hai tiểu quỷ bị buộc dây từ cổ vào bệ.5 Waite ghi rằng từ năm 1856, ảnh hưởng của Éliphas Lévi đã đổi hẳn gương mặt lá này thành một hình đầu dê ngồi, với một ngọn đuốc lớn giữa hai sừng.5 Khi bàn về bộ tranh 1909, Waite gọi hai người bị xích là một cặp nam nữ như Adam và Eva sau khi sa ngã: mang đuôi để chỉ bản năng thú, nhưng gương mặt vẫn có trí khôn của người.2 Waite coi thuyết tarot có gốc Ai Cập, Ấn Độ hay Trung Hoa là suy đoán, và viết rằng lịch sử thật của bộ bài không đi xa hơn thế kỷ 14.7 Trong hệ tương ứng của Golden Dawn, lá gắn với chữ Hebrew Ayin, cung Ma Kết và đường số 26 trên Cây Sự Sống.8
1944
Thoth của Crowley
Trong bộ Thoth của Aleister Crowley, lá vẫn mang tên The Devil và giữ tương ứng chữ Ayin, cung Ma Kết.9 Crowley đọc lá này như năng lượng sáng tạo ở dạng vật chất nhất, gắn con dê với thần Pan, chứ không như một hình ảnh của cái ác; ông cũng ghi rằng Éliphas Lévi từng vẽ lại lá thành hình Baphomet.9 Trên lá Thoth, một con dê núi có cặp sừng xoắn và một con mắt giữa trán đứng trước một thân cây có rễ trong suốt, cạnh một cây trượng đầu có quả cầu cánh và hai con rắn.9
Hiểu sâu hơn
Hiểu lầm thường gặp
Một hiểu lầm hay gặp về lá Quỷ Dữ, và điều lá thật sự nói.
Hiểu lầm
Hiểu lầm hay gặp nhất: Quỷ Dữ là lá “xấu”, báo hiệu bị ám hay gặp kẻ xấu.
Thực ra
Lá bài không nói về ma quỷ hay một thế lực nào bên ngoài bạn. Nó nói về thói quen, ham muốn và sự lệ thuộc. Và nó luôn đi kèm lối ra: sợi xích lỏng.
Hiểu sâu hơnHỏi đáp
Những câu người ta hay hỏi về lá Quỷ Dữ, trả lời ngắn gọn.
Quỷ Dữ là có hay không?
Lá bài không trả lời có hay không, nhưng nếu bạn đang cân nhắc, Quỷ Dữ xuôi nghiêng về không, vì một lời đồng ý lúc này dễ là tiếng nói của thói quen. Ở chiều ngược, lá nghiêng về có nếu bạn hỏi có nên rời một điều đang níu mình, và về không nếu bạn hỏi có nên quay lại chỗ cũ. Đây là chiều nghiêng để suy ngẫm, không phải câu trả lời.
Lá Quỷ Dữ có phải là điều xấu không?
Không. Tên gọi nghe đáng sợ, nhưng lá bài không nói về ma quỷ hay một tai họa nào. Nó soi vào những điều đang níu bạn: thói quen, ham muốn, sự lệ thuộc. Chi tiết sợi xích lỏng trên tranh cho thấy lá luôn để ngỏ lối ra.
Quỷ Dữ ngược nghĩa là gì?
Chiều ngược thường gợi tới lúc sợi xích bắt đầu lộ ra: bạn nhận ra một thói quen hay một mối gắn bó đã lấy đi nhiều hơn nó cho, và muốn nới nó.
Quỷ Dữ có cho biết người ấy nghĩ gì không?
Không. Người ấy không rút lá này, nên lá không nói thay ý nghĩ của họ. Điều lá có thể soi là cách bạn đang nhìn họ: như một điều khó rời, một sức hút lẫn nỗi sợ mất.
Quỷ Dữ trong tình cảm nói gì?
Lá thường soi vào sức hút mạnh, sự ghen hay nỗi sợ mất người kia. Nó không phán mối quan hệ đúng hay sai; nó hỏi bạn đang lớn lên hay nhỏ lại khi ở bên người ấy.
Khi rút bàiLá hay đi cùng
Lá Quỷ Dữ hay được đọc cùng lá Tám Kiếm.
Quỷ Dữ đi cùng Tám Kiếm là hai hình ảnh của cùng một điều: bị giữ lại bởi thứ không chặt như mình tưởng. Ở Quỷ Dữ là vòng xích lỏng, ở Tám Kiếm là tấm vải che mắt và hàng kiếm không khép kín. Cặp này hỏi bạn: nếu thử bước một bước, điều gì thật sự cản bạn?
Tình Nhân và Quỷ Dữ cùng xuất hiện: một lá về chọn nhau, một lá về chỗ bị buộc. Cặp này thường gợi ra câu hỏi giữa muốn và cần, giữa gắn bó và dính mắc. Bạn có thể hỏi mình: trong chuyện này điều gì bạn thật sự chọn, và điều gì bạn chỉ đang khó rời?
Quỷ Dữ và Tòa Tháp cùng xuất hiện: một lá về chỗ bị buộc, một lá về chỗ vỡ ra. Cặp này thường gợi ra cảm giác một điều giữ mình quá chặt cho tới khi không giữ được nữa. Bạn có thể hỏi mình: nếu được tự nới ra, bạn muốn nới chỗ nào trước?
Lá liên quan
![Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jeu_de_tarot_à_enseignes_italiennes_de_Marseille,_dit_"tarot_Conver"_-_jeu_de_cartes,_estampe_-_btv1b10520316w_(117_of_132).jpg){kind=link}
Hiểu sâu hơn
Một điều nên nhớ
Nếu chỉ nhớ một điều về lá Quỷ Dữ:
Quỷ Dữ không nói bạn là người xấu hay bị trói buộc mãi. Lá chỉ ra một sợi xích và nhắc rằng sợi xích ấy lỏng. Nhìn thấy nó đã là một nửa việc tháo ra.
Hiểu sâu hơn
Nguồn
Tranh là bộ bài năm 1909 của Pamela Colman Smith, thuộc phạm vi công cộng; dữ kiện và lịch sử trên trang có nguồn ghi dưới đây.
Tranh: Pamela Colman Smith, bộ bài năm 1909, thuộc phạm vi công cộng. Bản quét: Wikimedia Commons.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần II, §2, lá XV, trang 128–131.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần II, §2, lá XV, trang 128.
- Visconti-Sforza tarot (Pierpont Morgan–Bergamo cards), Milanese workshop, 15th century. 74 lá còn lại: 35 ở Morgan Library & Museum, 26 ở Accademia Carrara, 13 ở bộ sưu tập Colleoni.
- Le Monde primitif, analysé et comparé avec le monde moderne, tome VIII, essay Du Jeu des Tarots, Antoine Court de Gébelin (1781). Le Monde primitif, t. VIII, bài “Du Jeu des Tarots”, trang 376.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần I, §2 (Trumps Major), lá 15, trang 24–25.
- Manière de se récréer avec le jeu de cartes nommées tarots, Etteilla (Jean-Baptiste Alliette) (1785). Manière de se récréer avec le jeu de cartes nommées tarots, cahier thứ hai, trang 35.
- The Pictorial Key to the Tarot, A. E. Waite (1911). Phần I, §1, trang 7.
- Liber 777, Aleister Crowley (1909). cột chữ Hebrew và cung hoàng đạo, đường 26.
- The Book of Thoth, Aleister Crowley (1944). The Book of Thoth (1944), Phần II, Atu XV, trang 105–107.
Dữ kiện tương ứng (nguyên tố, chiêm tinh, chữ Hebrew): StarTarot, Tarot RWS historical meanings v1.1.0, CC BY 4.0 · CC-BY-4.0 · Trang nguồn